Neden Yemek Fotoğrafçılığı?

Birçoğumuz için yemek bir besin kaynağı olmaktan daha fazlası. Yemek aynı zamanda bir iletişim şekli. Hepimizin hatırladığımız yiyecek veya yemek içeren anıları var. Her birimiz yemek konusunda en az bir unutulmaz deneyime sahibiz ve çoğumuz belirli yemekleri belirli aile üyeleri veya canlı hatıralarla ilişkilendiriyor. En sevdiğimiz çocukluk yemeklerimizin fotoğraflarını görmek bizi yemeğin kendini görmek kadar kolay geçmişe taşıyabilir. Hayatta kalmak için yiyoruz, ancak güzel şeyleri kutlamak için veya üzüntümüzü paylaşmak için de yemek yiyoruz, bu yüzden yemek hayatımızın ayrılmaz bir parçası.

İnsanlar yedikleri şeylerin fotoğraflarını sadece kendileri için değil, başkalarıyla paylaşmak için de çekiyorlar. Harika yemek fotoğrafları anıları uyandırıyor ve hikayeler anlatıyor. Mükemmel bir yemek o an tadına varmak için hazırlanır, ancak harika bir yemek fotoğrafı bu deneyime bambaşka bir unsur ekleyebilir, bu geçici deneyimi onun resmini paylaşarak tekrar tekrar  tadını çıkarabileceğiniz zamansız bir hatıraya dönüştürebilir.

William Henry Fox Talbot, A Fruit Piece, 1845. Image via Wikimedia Commons.

İlk yemek fotoğrafçılığı örneklerinden biri - dönemin natürmort tablolarından esinlenerek özenle düzenlenmiş şeftali ve ananas fotoğrafı - 1840'larda William Henry Fox Talbot tarafından ilk dagerreyotipi ( Gümüş nitratla ışığa duyarlı hale getirilen bakır levhaların, camera obscura içinde 10 ila 20 dakika pozlanarak, cıva buharına tabi tutulup geliştirilmesiyle fotografik görüntü elde etme yöntemi)  ortaya çıktıktan kısa bir süre sonra çekildi. O günlerde, yemek fotoğrafçılığı natürmort tablolardan büyük ölçüde etkilenmişti. 19.yüzyılda yemek fotoğrafçılığı sanatsal bir algıyla izlendi. 20. yüzyılın başlarında, Paul Strand gibi yenilikçiler geleneksel natürmort lardan uzaklaşmaya başladı.Strand, Paul Cézanne, Henri Matisse ve Pablo Picasso zamanın Modernist ressamlarından görsel ipuçları aldı.

Nickolas Muray, Lemonade and Fruit Salad, McCall’s magazine, ca. 1943; Feast for the Eyes (Aperture, 2017) Aperture © Nickolas Muray Photo Archives,George Eastman Museum, gift of Mrs. Nickolas Muray

1930 ortalarına, renkli reklamcılığın gelişine hızlı bir geçiş yapacak olursak; yemek sadece bir sanat formu olmaktan çıkıp bir satış aracı haline geldi. Bunu takiben yemek kitapları, evlerinde yemek yapan insanları teknik fotoğrafçılıkla tanıştırdı, bu da onları sadece tada değil aynı zamanda görsel çekiciliğe de odaklanmaları için teşvik etti. Macar doğumlu bir fotoğrafçı Nickolas Muray’in 1943’te popüler bir kadın dergisi olan McCall için çektiği canlı renkli, şaşalı şükran günü konseptli fotoğraflar bunun en güzel örneklerindendir. Nickolas’ın çalıştığı tarz canlı renkler elde etmek için gereken sert, doğrudan ışıklandırma altında yiyeceklerin görünümlerini korumak için saç spreyi veya hatta vernik kullanılırdı. Bira köpüğü sabun köpüğü ile değiştirilir ve tutkal süt yerine geçerdi. Ve elbette, hiçbiri yenilebilir değildi. Sert ve doğrudan ışık trendinin geçtiğimiz senelerde  özellikle editöryel alanda çok güçlü bir geri dönüş yaptığını belirtmeden kesinlikle geçmek istemem.

Nobuyoshi Araki, Colourscapes, 1991; Feast for the Eyes kitabından

1990'lara kadar ticari yemek fotoğrafçılığında hem dergi hem de yemek kitapları için çok büyük bir değişim olmadı. Naturalist, belgesel tarzlar, önceki yılların teatral ve gösterişli çekim alanlarının yerini almaya başladı. Yiyecekler tekrar yenilebilir görünmeye başladı. İnternetin yükselişiyle birlikte yemek blogları ve derken bütün dünyamızı değiştiren Instagram ile tanışıldı. Bu gelişmelere paralel olarak yeme içme sektörünün ve dışarda yeme kültürünün gelişmesi, dahası artan rekabetle görselleşmesi yeme-içme kültürüne ve yemek fotoğrafçılığına olan ilgiyi artırdı. Neredeyse her gün yeni restoranlar ve kafeler açılıyor, bu da aralarında rekabetin arttığı anlamına geliyor. Yeni ziyaretçi çekmek için sınırların kalktığı dillerin yetersiz kaldığı günümüzde restoranın web sitesinde veya menüsünde sadece yemeklerin adını yazıyor olmak yeterli olamazdı.

Bir menüde o mekanın tarzını yansıtıp aynı zamanda iştah uyandıran, müşterinin yemeği denemek isteyip istemediğini belirleyen yemeğin fotoğrafı. Çoğu insanın seçim yapmasını kolaylaştırmak için menüdeki fotoğrafları görmesi çok önemlidir. Bu, insanların %82'sinin aslında yemek istemediklerinde bile resimde güzel göründüğü için bir yemek satın alabileceği gerçeğiyle desteklenebilir. Bu nedenle çoğu zaman, deneyimli işletme sahipleri profesyonel yemek fotoğrafçılarıyla çalışmayı tercih etmektedir

Menü Çekimi

Aynı sebeple bugünün yemek dünyasında, yemek tarifi kitapları da tarifli fotoğraf kitaplarına benziyor, Netflix ve ünlü şeflerin yükselişi sosyal medya haber akışlarımıza ve zaman çizelgelerine hâkim. Zirveye ulaşmış gibi görünebilir, ancak Instagram'a yüklenen 2,1 milyon fotoğraf yemek konusuna olan ilgimizin sadece iki yüzyıllık birikiminin yansıması.

İşte ben de önceleri sadece seyahat ve porte çeken bir fotoğrafçı iken tüm bu akımlardan etkilenerek bugün bir yemek fotoğrafçısı oldum. Önceleri sadece hobi olarak evde kendi hazırladığım yemek sunumlarını çekerken, daha sonra sadece fotoğraf çekmek için yemek yapmaya başladım ve sonunda kendimi restoranlar için profesyonel çekimler yaparken buldum. Diğer birçok profesyonel yemek fotoğrafçısı gibi ben de workshoplar düzenleyip bilgilerimi öğrenmek isteyenlerle paylaşmaya başladım. Eğitmen olarak katıldığım workshoplarda en sık şikayet edilen konulardan biri yemek fotoğrafçılığı alanında türkçe kaynak eksikliğiydi. Buradan yola çıkarak hem eğitimlerimde bir rehber kitap olarak kullanmak hem de bu workshoplara katılamayan ya da dil bariyeri sebebiyle yeteri kadar kaynağa ulaşamayan kişilere bildiklerimi aktarabilmek amacıyla bu blogu hazırlamaya karar verdim.

Telefonla Yemek Fotoğrafı Çekimi

İyi haber; güzel bir yemek fotoğrafı çekmek için illa profesyonel fotoğraf makineniz olması gerekmiyor. Gelişen teknolojiyle akıllı telefonlarımız da birçok fotoğraf makinesi kadar iyi çekim yapar seviyeye ulaştı. Mobil telefonla yapılan çekimler ticari fotoğrafçılık için yetersiz olsa da sosyal medya paylaşımlarınız için fazlasıyla işinizi görecektir. O sebeple bu kitapta yemek fotoğrafçılığıyla ilgili okuduğunuz hemen hemen her şeyi mobil cihazınızla çekim yaparken de uygulayabileceksiniz. (Eğer yemek fotoğrafçılığını bir meslek olarak dünüyorsanız ya da profesyoneller kadar iyi çekmek istiyorum diyorsanız evet mutlaka bir profesyonel makina edinmelisiniz demeden geçmek istemem.) 

Bu blogta sizlere önce temel fotoğrafçılık bilgilerini aktarıyor olacağım. (Blogta öğreneceğiniz birçok bilgiyi sadece yemek çekerken değil üründen portreye her türlü çekiminizde kullanabiliyor olacağınızı belirtmek isterim.) Sonrasında ışığı kullanma, yemek fotoğrafçılığına özel kompozisyon oluşturma ve styling teknikleriyle fotoğraflarınızı nasıl geliştirebileceğinizi ve en son olarak bu fotoğrafları mobil versiyonu da bulunan ve birçok profesyonel yemek fotoğrafçısının ilk tercihi olan Adobe Lighrooom ile nasıl düzenleyebileceğinizi, her bir panelin işlevini açıklayarak örneklerle anlatacağım.

Hazırsanız haydi başlayalım!